کار گاوآهن چیست؟

در راس خاک ورزی اولیه شخم قرار دارد. هدف از شخم به وجود آمدن تغییرات فیزیکی مطلوب در خاک به منظور بهبود شرایط رشد گیاهان زراعی است. رابطه بین شرایط فیزیکی خاک با رشد گیاه، قابلیت کشت پذیری خاک نامیده می شود. گاو آهن در طول هزاران سال وسیله ای بوده است که به وسیله آن شخم انجام می گرفته و بستر بذر و بستر ریشه تهیه می شده است.

گاوآهن های برگردان دار امروزی و گاو آهن های قدیمی که هنوز در بعضی از کشورهای توسعه نیافته دنيا مورد استفاده قرار می گیرند، از تکامل چنگک های چوبی به وجود آمده اند که توسط کشاورزان اولیه و دامهایشان کشیده می شدند.

اصول کار گاو آهن

گاوآهن برگردان دار که ممکن است فقط گاو آهن نامیده شود، خاک شیاری را که ایجاد می کند از زمین جدا کرده، آن را بلند می کند و بر می گرداند و بدین ترتیب اعمال زیر را انجام می دهد:

1- تمام یا قسمتی از خاشاک و بقایای گیاهی را زیر خاک می کند.

٢ - موجب تهویه خاک می شود.

3- موجب افزایش نفوذ و جریان آب در خاک می شود.

۴ – علف های هرز را از بین می برد (در اثر بریدن یا از جاکندن ریشه یا مدفون کردن گیاه).

۵ - حشرات، تخم یا لارو آن ها را از بین می برد.

۶ - موجب مخلوط شدن کودهای شیمیایی، دامی و سبز با خاک می شود.

7- بستر مناسبی برای بهتر سبز شدن بذر به وجود می آورد.

8- ریشه ها، ساقه ها و غده های زیرزمینی را به سطح خاک آورده و باعث پوسیدگی آن ها می شود.

مخلوط شدن بقایای گیاهی و تهویه خاک به رشد میکروارگانیسم ها کمک کرده و میکروارگانیسم ها به نوبه خود باعث پوسیدگی و تجزیه خاشاک و سایر مواد آلی داخل خاک می شوند. تجزیه سریع مواد آلی باعث ازدیاد تولید ازت، فسفر و پتاس و سایر مواد غذایی گیاهی در خاک می شود. میکروارگانیسم های خاک همانقدر به شرایط مناسب گرما، رطوبت و هوا نیاز دارند که برای سبز شدن سریع بذر مورد نیاز است.

وقتی گاوآهن وارد خاک می شود موارد زیادی به وقوع می پیوندد. نتایج در صورتی رضایت بخش خواهد بود که فرد شخم کننده شرایط خاکی را که می خواهد برای رشد محصول آماده کند، بشناسد.

انجام یک شخم خوب، میزان عملیات خاک ورزی ثانویه را که برای آماده سازی خاک جهت رشد محصول لازم است، کاهش می دهد. لایه ای از خاک که توسط گاوآهن شخم زده می شود، بستر بذر و قسمت عمده ای از بستر ریشه را می سازد که مورد استفاده گیاه قرار می گیرد. گیاه حدود ۹۵ درصد از سیکل عمر خود را در بستر ریشه و فقط ۵ درصد آن را در بستر بذر می گذراند.