بیرجند - ایرنا - بارندگیهای سال آبی جاری در خراسان جنوبی با رشدی ۹۳ درصدی نسبت به سال گذشته و ۲۸ درصدی نسبت به بلندمدت، تصویری متفاوت از اقلیم خشک شرق کشور ترسیم کرده است؛ افزایشی که در اغلب شهرستانها چشمگیر بوده و کارشناسان آن را نشانهای از بهبود نسبی شرایط اقلیمی پس از چند سال خشکسالی میدانند.
به گزارش خبرنگار ایرنا بارشهای سال آبی جاری در خراسان جنوبی نهتنها رکوردهای بیسابقهای را در برخی نقاط این استان خشک و کویری ثبت کرده، بلکه امید تازهای در دل کشاورزان، دامداران و فعالان بخش منابع طبیعی زنده کرده است.
آمار ارائه شده شده از سوی هواشناسی خراسان جنوبی نشان میدهد سال آبی جاری برای این استان خشک و کمبارش، سالی استثنایی بوده است، به گونهای که میانگین ۱۲۴.۴ میلیمتری ثبتشده در مراکز شهرستانها نهتنها نسبت به سال گذشته جهشی نزدیک به ۲ برابر داشته بلکه نسبت به میانگین بلندمدت نیز ۲۸ درصد بیشتر است؛ موضوعی که نشان از بازگشت رطوبت به جو منطقه دارد.
بررسی شهرستانها نشان میدهد افزایش بارندگی یک پدیده فراگیر در سراسر استان بوده، اما شدت رشد در نقاط مختلف متفاوت است. نهبندان با ۱۸۴.۳ میلیمتر، رکورددار استان است؛ منطقهای که بارش آن نسبت به سال گذشته ۳۱۳ درصد افزایش داشته و این جهش میتواند تاثیر قابلتوجهی بر منابع آب زیرزمینی و پوشش گیاهی آن منطقه کویری داشته باشد.
اما طبس با ۷۱.۲ میلیمتر کمترین بارش را ثبت کرده اما همین مقدار نیز نسبت به سال قبل ۱۵۹ درصد بیشتر شده است؛ نشانهای از اینکه حتی خشکترین نقاط استان نیز از این فاز ترسالی بینصیب نماندهاند. شهرستانهای مرکزی و مرتفعتر مانند فردوس، خوسف و قاینات نیز وضعیت مطلوبی دارند، بهویژه خوسف که با افزایش ۲۱۶ درصدی نسبت به سال گذشته، یکی از بهترین سالهای بارشی خود را تجربه میکند. با این حال برخی نقاط مانند اسدیه و زیرکوه نشان میدهند که الگوی بارشها همچنان ناهمگن است؛ طوری که در اسدیه حتی کاهش خفیف بارش نسبت به سال گذشته ثبت شده است.
مجموع دادهها حاکی از آن است که خراسان جنوبی در سال آبی جاری وارد یک دوره افزایش بارش شده که میتواند بخشی از خسارات خشکسالیها را جبران کند. افزایش بارندگی علاوه بر تامین بخشی از کمبود منابع آبی، بر بهبود شرایط کشاورزی، تغذیه سفرههای آب زیرزمینی و کاهش ریسک ریزگردها اثرگذار خواهد بود. البته کارشناسان تاکید دارند که برای تبدیل این سال پربارش به فرصت پایدار، مدیریت تعادلبخش منابع آب و کنترل بهرهبرداریها ضروری است.
بهطور کلی دادههای هواشناسی تصویری از بازگشت نسبی رطوبت و یک سال آبی مطلوب را در استان نشان میدهد؛ وضعیتی که اگر در سالهای آینده تداوم یابد، میتواند بخشی از الگوهای خشک اقلیم شرق ایران را تعدیل کند. همچنین این افزایش بارشها علاوه بر اثرات مثبت در کشاورزی، نویدبخش بهبود شرایط برای دامداران نیز است مراتع که در سالهای اخیر بهدلیل خشکسالیهای پیاپی دچار آسیب جدی شده بودند، با نزول بارشهای مناسب در بهار فرصتی دوباره برای ترمیم و رویش پیداکردهاند.
در مجموع این روند افزایشی بارشها به عنوان یک اتفاق مثبت اقلیمی، اگر چه پایان بخش خشکسالیهای ۲۳ ساله در شرق کشور نیست اما نشانهای از بازگشت امید به زمینهای تشنه خراسان جنوبی است، کشاورزان منطقه با نگاه به آسمان و لبخند رضایت، امیدوارند که سال زراعی جاری با پایداری این بارشها به سالی پربرکت، پرمحصول و سرشار از زندگی برای روستاها و دیار کویر بدل شود. این بارشها، نویدبخش احیای زمین و رونق دوباره زندگی در استان خراسان جنوبی است، سالی که از آسمان آغاز شد و به دلهای امیدوار مردم کویر طراوت بخشید.
نهبندان رکورددار بارشهای خراسان جنوبی
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا گفت: از ابتدای سال آبی جاری تاکنون، میانگین بارش مراکز شهرستانهای استان ۱۲۴.۴ میلیمتر ثبت شده است؛ رقمی که در مدت مشابه سال قبل ۶۴.۶ میلیمتر و در دوره بلندمدت ۹۷.۳ میلیمتر بوده است. جواد نخعی افزود: بر این اساس، بارشهای امسال نسبت به سال قبل ۹۳ درصد و نسبت به دوره بلندمدت ۲۸ درصد افزایش داشته و روند کلی بارندگیها در بیشتر شهرستانهای استان افزایشی است.
وی بیان کرد: در بیرجند تاکنون ۱۲۸.۶ میلیمتر بارندگی ثبت شده که نسبت به سال گذشته ۸۶ درصد و نسبت به بلندمدت هفت درصد افزایش دارد، همچنین نهبندان با ثبت ۱۸۴.۳ میلیمتر بیشترین بارش استان را به خود اختصاص داده و بارش آن نسبت به سال قبل ۳۱۳ درصد و نسبت به دوره بلندمدت ۸۳ درصد افزایش یافته است. مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی گفت: کمترین میزان بارندگی مربوط به طبس با ۷۱.۲ میلیمتر است، هرچند همین مقدار نیز نسبت به سال گذشته ۱۵۹ درصد و نسبت به بلندمدت ۶ درصد افزایش را نشان میدهد.
وی ادامه داد: در قاینات ۱۵۴ میلیمتر بارش ثبت شده که نسبت به سال قبل ۵۳ درصد و نسبت به بلندمدت ۱۶ درصد بیشتر است، همچنین فردوس با ۱۵۶.۱ میلیمتر بارش، افزایش ۲۶۲ درصدی نسبت به سال گذشته و ۴۵ درصدی نسبت به دوره بلندمدت داشته است.
خراسان جنوبی امسال ترترین سال دهه را تجربه کرد
نخعی افزود: در بشرویه ۷۳.۷ میلیمتر بارندگی ثبت شده که در مقایسه با سال قبل ۱۵۲ درصد و نسبت به بلندمدت ۶ درصد افزایش دارد، سرایان نیز با ۱۳۶.۵ میلیمتر بارش، افزایش ۱۳۲ درصدی نسبت به سال گذشته و ۵۰ درصدی نسبت به دوره بلندمدت را تجربه کرده است.
وی اظهارکرد: در سربیشه بارشهای ثبتشده به ۱۴۷ میلیمتر رسیده که نسبت به سال گذشته ۵۴ درصد و نسبت به دوره بلندمدت ۱۹ درصد افزایش دارد، همچنین در اسدیه مرکز شهرستان درمیان، میزان ۹۰.۶ میلیمتر بارندگی ثبت شده که نسبت به سال قبل ۶ درصد کاهش و نسبت به بلندمدت چهار درصد افزایش داشته است. مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی گفت: میزان بارندگی زیرکوه (حاجیآباد) نیز ۱۲۱.۱ میلیمتر ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۶ درصد افزایش و نسبت به بلندمدت ۲ درصد کاهش داشته است.
نخعی افزود: در خوسف تاکنون ۱۵۸.۵ میلیمتر بارندگی ثبت شده که افزایش ۲۱۶ درصدی نسبت به سال قبل و ۹۷ درصدی نسبت به دوره بلندمدت را نشان میدهد، همچنین در عشقآباد با ۷۱.۵ میلیمتر بارش، افزایش ۵۷ درصدی نسبت به سال گذشته و سه درصدی نسبت به بلندمدت گزارش شده است. نخعی اظهار کرد: بارشهای استان در سال آبی جاری روندی کاملا افزایشی داشته و در اغلب مناطق استان، میزان افزایش قابلتوجه بوده است. وی در پایان مجموع وضعیت بارندگی خراسان جنوبی را نسبت به سال گذشته و دوره بلندمدت مطلوب ارزیابی کرد و گفت: خراسان جنوبی امسال ترترین سال دهه را تجربه کرد.